Alva, Willem van Oranje en het Lanakerveld: hoe Nederland en België op Caberg gescheiden raakten

Geschiedenis uit de krant

Een zeer spectaculaire rol heeft het Lanakerveld in het begin van de Tachtigjarige oorlog gespeeld. Op 5 oktober 1568 was Willem van Oranje met 14.000 voetknechten en 7.000 ruiters bij Stokkem onverwachts de Maas overgestoken. Daarop gaf hij zijn vermoeide troepen 2 dagen rust en rukte vervolgens langs de oude Romeinse heirweg (die op de Postbaan uitloopt) naar Maastricht op. Alva, die numeriek in de minderheid was, had echter op 7 oktober zijn hoofdkwartier van Pietersheim naar de hoeve Caberg verplaatst en legerde zijn troepen met Maastricht in de rug op het Lanakerveld, daarbij strategisch gebruik makend van de helling van het Zouwdal. Ook versterkte hij de Dousberg en Veldwezelt (zie figuur 23). Nu durfde de prins van Oranje de slag niet meer aan. Alva’s tactiek had daarmee succes gehad. Alva vreesde namelijk bij een nederlaag in één klap de hele Nederlanden kwijt te zijn en wilde daarom de slag  ontwijken. Als Willem van Oranje na zijn oversteek direct doorgezet had en op het Lanakerveld slag had geleverd, had hij een goede kans Alva te verslaan. “Doorzicht en doortastendheid hadden Alva kunnen verrassen in de velden tussen Caberg en Veldwezelt rond de Zouw” concludeert de Veldwezeltse heemkundige René Thewissen. De slag op het Lanakerveld had grote consequenties voor het verdere verloop van de geschiedenis van de Nederlanden kunnen hebben. Deze gebeurtenis maakte zo’n indruk op de tijdgenoten, dat hij in et Wilhelmus, dat tussen 568 en 1572 is geschreven, terecht kwam (regel 81-88):

Als een Prins op gheseten
Met mijner Heyres cracht
Van den Tyran vermeten
Heb ick den Slach verwacht
Die bij Maestricht begraven
Bevreesde mijn ghewelt,
Mijn Ruyters sach men draven
Seer moedich door dat Velt

Het veld, waar de schrijver van ons volkslied naar verwijst, is geen ander dan het Lanakerveld. Maastricht en het Lanakerveld behoren daarmee tot de weinige geografische namen die met een plaats in het volkslied zijn vereerd. Wel was het nog beter geweest als de ruiters van de prins twee dagen eerder ‘seer moedich door dat velt’ hadden gedraafd.

Romeinse tijd en vroege middeleeuwen: ontginningen en herbebossing

Geschiedenis uit de krant

Net als de plateau’s van de heuvellanden werd het Lanakerveld in de Romeinse tijd ontgonnen. Het bodemonderzoek heeft opgeleverd dat hier verscheidene Romeinse villa’s hebben gelegen, onder andere langs de huidige Lanakerweg. Maar uit deze Romeinse periode zijn – met uitzondering van de Postbaan als Romeinse weg – geen sporen in het landschap meer over. lees meer »

Het Pleistoceen: het ontstaan van het terras van Caberg en de droogdalen

Geschiedenis uit de krant

Het Lanakerveld ligt op een rivierterras – het terras van Caberg – dat in het Pleistoceen gevormd is. Het Pleistoceen is de periode van de ijstijden tussen 2 ½ miljoen jaar geleden en 10.000 v. Chr., toen het Holoceen begon. lees meer »

Postbaan 58 – Broex/Haesen

Boerderijen, Geschiedenis uit de krant

Deze boerderij dateert uit 1901. De letters B H geven de stichters aan. Het is een boerderij die nog in volle werking is. De huisweide aan de achterkant liep oorspronkelijk tot het kerkhof. De perenboom aan de overzijde van de Papyrussingel is daar nog een overblijfsel van. lees meer »

Postbaan 29 – Habets

Boerderijen, Geschiedenis uit de krant

Een oude hoeve in mergel en baksteen met een eenvoudige deuromlijsting van Naamse steen, die al op de kaart van 1748 terug te vinden is, maar dan nog niet als carréboerderij. Een geknotte linde die ver over de honderd jaar oud moet zijn, geeft cachet aan de voorzijde. Bij een verbouwing kwam onder de oude planken vloer een zeer oud en uitgedroogd kippenei te voorschijn. In de nok trof men een gipsen kippenei aan. Oude vruchtbaarheidsrituelen?

Oud Caberg © 2008 Alle rechten voorbehouden •  Design WW